Umowa na okres próbny wlicza się do stażu pracy to klucz do twoich uprawnień pracowniczych
- Okres próbny jest pełnoprawną umową o pracę i wlicza się do ogólnego stażu pracy pracownika.
- Wpływa na wymiar urlopu wypoczynkowego, uprawnienia emerytalne oraz długość okresu wypowiedzenia.
- Kodeks pracy jasno określa zasady wliczania wszystkich okresów zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.
- Nowelizacja z 2023 roku wprowadziła zmiany w długości umowy próbnej, zależnie od planowanego czasu kolejnej umowy.
- Od 2026 roku staż pracy zostanie rozszerzony o okresy umów zlecenia i działalności gospodarczej.
Tak, to oficjalne: każdy dzień na okresie próbnym liczy się do Twojego stażu pracy
Zacznijmy od najważniejszego: tak, umowa na okres próbny wlicza się do stażu pracy. Jest to pełnoprawna umowa o pracę, co oznacza, że każdy dzień jej trwania jest uwzględniany przy ustalaniu Twoich uprawnień pracowniczych. Nie jest to żaden "okres przejściowy" czy "mniej wartościowy" czas zatrudnienia. Od pierwszego dnia pracy na okresie próbnym, gromadzisz staż, który ma realne konsekwencje dla Twojej kariery i przyszłych świadczeń.
Co dokładnie mówi o tym Kodeks pracy? Podstawa prawna, którą musisz znać
Podstawą prawną dla tej zasady jest Kodeks pracy. Artykuł 25 § 1 Kodeksu pracy jasno wskazuje, że umowa na okres próbny jest jednym z trzech rodzajów umów o pracę, obok umowy na czas określony i umowy na czas nieokreślony. Skoro jest to umowa o pracę, wszystkie przepisy dotyczące stażu pracy mają do niej zastosowanie. Oznacza to, że okres ten jest traktowany tak samo, jak każdy inny okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co jest niezwykle ważne dla Twojej stabilności zawodowej i bezpieczeństwa prawnego.
Dlaczego wliczanie okresu próbnego ma kluczowe znaczenie dla Twoich praw?
Wliczanie okresu próbnego do stażu pracy ma kluczowe znaczenie, ponieważ staż pracy jest fundamentem, na którym opiera się wiele Twoich uprawnień pracowniczych. To od niego zależy, ile dni urlopu Ci przysługuje, jak długi będzie Twój okres wypowiedzenia w przyszłości, a nawet jak kształtować się będą Twoje świadczenia emerytalne. Ignorowanie tego faktu mogłoby prowadzić do poważnego uszczuplenia Twoich praw. Dlatego zawsze podkreślam, że każdy okres zatrudnienia na umowie o pracę jest cenny i powinien być odpowiednio udokumentowany.
Jak okres próbny wpływa na twoje uprawnienia pracownicze
Urlop wypoczynkowy: ile dni Ci przysługuje i jak to obliczyć?
Okres próbny wlicza się do stażu pracy, od którego zależy wymiar Twojego urlopu wypoczynkowego. Pamiętaj, że masz prawo do 20 dni urlopu, jeśli Twój staż pracy jest krótszy niż 10 lat, lub 26 dni, jeśli przekracza 10 lat. Co ważne, pracownikowi zatrudnionemu na umowie na okres próbny przysługuje urlop w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym. Jeśli na przykład pracujesz na trzymiesięcznym okresie próbnym, przysługuje Ci proporcjonalna część urlopu od tych 20 lub 26 dni. Jeśli Twój staż uprawnia Cię do 20 dni urlopu rocznie, to za każdy miesiąc pracy na okresie próbnym nabędziesz prawo do 1,66 dnia urlopu (20 dni / 12 miesięcy).Okres wypowiedzenia: czy praca na próbę zwiększa Twoją ochronę?
Okres próbny jest wliczany do tzw. zakładowego stażu pracy, który decyduje o długości okresu wypowiedzenia kolejnych umów o pracę (na czas określony lub nieokreślony). Im dłuższy Twój staż u danego pracodawcy, tym dłuższy okres wypowiedzenia, co daje Ci większą ochronę. Natomiast w przypadku samej umowy na okres próbny, okres wypowiedzenia jest krótszy i zależy od długości, na jaką została zawarta umowa:
- 3 dni robocze, jeśli okres próbny nie przekracza 2 tygodni.
- 1 tydzień, jeśli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie.
- 2 tygodnie, jeśli okres próbny wynosi 3 miesiące.
Warto o tym pamiętać, planując swoją karierę i ewentualne zmiany zatrudnienia.
Staż pracy a emerytura: jak umowa próbna buduje Twoją przyszłość?
Każdy okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, w tym również na okres próbny, jest okresem składkowym. Oznacza to, że wlicza się on do stażu pracy wymaganego do uzyskania minimalnej emerytury. Składki odprowadzane w tym czasie z Twojego wynagrodzenia budują Twoją przyszłą emeryturę. Dlatego też, z perspektywy długoterminowej, każdy dzień pracy na umowie próbnej ma znaczenie dla Twojej finansowej przyszłości.
Nagrody jubileuszowe i odprawy: czy okres próbny jest brany pod uwagę?
Zgodnie z ogólną zasadą wliczania okresu próbnego do stażu pracy, ma on również wpływ na Twoje uprawnienia do nagród jubileuszowych oraz odpraw, o ile regulaminy wewnętrzne firmy lub układy zbiorowe pracy opierają się na stażu pracy. Jeśli w Twojej firmie nagrody jubileuszowe są przyznawane po osiągnięciu określonego stażu pracy, okres próbny zostanie wliczony do tego stażu. Podobnie jest z odprawami jeśli ich wysokość lub prawo do nich zależy od długości zatrudnienia, okres próbny będzie miał tu swoje znaczenie.
Umowa na okres próbny w praktyce: co zmieniła nowelizacja przepisów
Nowe zasady długości okresu próbnego: od czego zależy, czy trwa miesiąc, czy trzy?
Nowelizacja Kodeksu pracy, która weszła w życie 26 kwietnia 2023 roku, wprowadziła istotne zmiany dotyczące maksymalnej długości umowy na okres próbny. Obecnie jej czas trwania jest uzależniony od tego, na jak długo pracodawca planuje zawrzeć z Tobą kolejną umowę na czas określony. Moim zdaniem, to rozwiązanie ma na celu lepsze dopasowanie okresu próbnego do rzeczywistych potrzeb pracodawcy i pracownika. Oto szczegóły:
- Okres próbny nie może przekraczać 1 miesiąca, jeśli pracodawca zamierza zatrudnić Cię na kolejną umowę na czas określony, która będzie krótsza niż 6 miesięcy.
- Okres próbny nie może przekraczać 2 miesięcy, jeśli pracodawca planuje zatrudnić Cię na kolejną umowę na czas określony, która będzie trwać od 6 do 12 miesięcy.
- Okres próbny może trwać maksymalnie 3 miesiące, jeśli pracodawca zamierza zatrudnić Cię na kolejną umowę na czas określony, która będzie trwać ponad 12 miesięcy.
Warto zaznaczyć, że w przypadku umowy na czas nieokreślony, okres próbny zawsze może wynosić do 3 miesięcy.
Czy pracodawca może przedłużyć Ci okres próbny? Wyjątki od reguły
Zasadniczo, umowa na okres próbny ma z góry określony czas trwania i nie podlega swobodnemu przedłużaniu. Istnieją jednak pewne wyjątki. Umowa na okres próbny może zostać przedłużona o czas Twojego urlopu lub innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy (np. chorobowe), ale tylko wtedy, gdy taka klauzula została wyraźnie zawarta w umowie. To ważny szczegół, na który zawsze zwracam uwagę moim klientom. Dodatkowo, w przypadku pracownicy w ciąży, umowa na okres próbny trwająca dłużej niż miesiąc, która rozwiązałaby się po upływie trzeciego miesiąca ciąży, musi zostać przedłużona do dnia porodu, co stanowi szczególną ochronę prawną.
Umowa próbna a limit 33 miesięcy: czy musisz się martwić o "umowy śmieciowe"?
To bardzo dobra wiadomość dla pracowników: umowa na okres próbny nie wlicza się do limitu 3 umów na czas określony ani do limitu 33 miesięcy zatrudnienia na tej podstawie. Oznacza to, że po zakończeniu okresu próbnego, pracodawca może zawrzeć z Tobą jeszcze trzy umowy na czas określony, których łączny czas trwania nie przekroczy 33 miesięcy, zanim będzie musiał zaproponować Ci umowę na czas nieokreślony. To rozwiązanie jest korzystne, ponieważ daje zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy elastyczność w początkowej fazie współpracy, nie obciążając jednocześnie limitów, które mają chronić przed nadużywaniem umów na czas określony.
Staż pracy w 2026 roku: nadchodzi rewolucja, która wpłynie na twoje uprawnienia
Wielka zmiana: umowy zlecenia i działalność gospodarcza wliczane do stażu pracy
Od 1 stycznia 2026 roku czeka nas prawdziwa rewolucja w sposobie liczenia stażu pracy. Wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu pracy, która znacząco rozszerzy pojęcie stażu pracy. Zgodnie z nią, do stażu pracy, od którego zależą Twoje uprawnienia pracownicze (takie jak wymiar urlopu), będą wliczane również okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz pracy na podstawie umowy zlecenia. Warunkiem jest oczywiście, że od tych form zatrudnienia były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne. Zmiany te będą obowiązywać pracodawców z sektora finansów publicznych od 1 stycznia 2026 r., a pozostałych pracodawców od 1 maja 2026 r. To moim zdaniem, ogromny krok w kierunku ujednolicenia praw pracowników i docenienia różnych form aktywności zawodowej.
Jak te zmiany wpłyną na Twoje uprawnienia nabyte podczas umowy próbnej?
Choć nadchodzące zmiany dotyczą głównie innych form zatrudnienia niż umowa o pracę, pośrednio wzmocnią one znaczenie stażu pracy, do którego, jak już wiemy, wlicza się również okres próbny. Dzięki temu, że do stażu pracy będą zaliczane także okresy z umów zlecenia czy działalności gospodarczej, Twój ogólny staż pracy może znacząco wzrosnąć. To z kolei przełoży się na szybsze nabywanie uprawnień, takich jak wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego (po osiągnięciu 10 lat stażu) czy potencjalnie inne świadczenia, które są uzależnione od łącznego stażu. To doskonała wiadomość dla osób, które w swojej karierze łączyły różne formy zatrudnienia.Przeczytaj również: Umowa zlecenie a staż pracy: Czy się wlicza? Ekspert wyjaśnia.
Jak udokumentować nowy staż pracy? Przygotuj się na nowe obowiązki
W związku z nadchodzącymi zmianami, pracownicy będą musieli aktywnie dokumentować okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz pracy na podstawie umów zlecenia, aby móc je wliczyć do stażu pracy. Moim zdaniem, to będzie wymagało od nas większej dbałości o gromadzenie odpowiednich dokumentów. Prawdopodobnie będziesz musiał przedstawiać pracodawcy takie dokumenty jak:
- Zaświadczenia z ZUS potwierdzające okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.
- Umowy zlecenia wraz z dowodami ich realizacji i wypłaty wynagrodzenia.
- Wpisy do CEIDG oraz dokumenty potwierdzające prowadzenie działalności gospodarczej.
- Deklaracje rozliczeniowe i dowody wpłat składek za okresy działalności gospodarczej.
Warto już teraz zacząć porządkować te dokumenty, aby w przyszłości bez problemu udowodnić swój pełny staż pracy.
